duy kỉ
Định nghĩa
- Tính từ (triết học):
- Thuộc về bản ngã, xoay quanh cái tôi cá nhân: "duy kỉ" mô tả một quan điểm hoặc thái độ chỉ chú trọng đến lợi ích, cảm xúc, hoặc suy nghĩ của bản thân, thường được dùng trong ngữ cảnh triết học để chỉ chủ nghĩa vị kỷ.
- Ví dụ trong triết học: "duy kỉ" liên quan đến học thuyết cho rằng mọi hành động của con người đều xuất phát từ động cơ cá nhân.
Ví dụ sử dụng
- Tính từ:
- Quan điểm duy kỉ thường bị phê phán vì thiếu tính cộng đồng. (Quan điểm xoay quanh cái tôi cá nhân thường bị chỉ trích vì thiếu tinh thần tập thể.)
- Triết gia này bảo vệ lập trường duy kỉ như một cách hiểu về bản chất con người. (Nhà triết học này ủng hộ quan điểm vị kỷ như một cách giải thích bản chất con người.)
Các cách sử dụng nâng cao
"chủ nghĩa duy kỉ": hệ tư tưởng hoặc học thuyết cho rằng lợi ích cá nhân là nền tảng của mọi hành động.
- Chủ nghĩa duy kỉ trong triết học phương Tây thường gắn với tên tuổi của các nhà tư tưởng như Hobbes. (Học thuyết vị kỷ trong triết học phương Tây thường được liên kết với các nhà tư tưởng như Hobbes.)
"tư duy duy kỉ": lối suy nghĩ chỉ tập trung vào bản thân.
- Tư duy duy kỉ có thể dẫn đến sự cô lập trong xã hội. (Lối suy nghĩ chỉ tập trung vào cá nhân có thể dẫn đến sự cô lập trong xã hội.)
Biến thể và từ gần giống
Vị kỉ (tính từ): chỉ sự ích kỉ, chỉ nghĩ đến lợi ích cá nhân — đồng nghĩa với "duy kỉ" trong nhiều ngữ cảnh.
- Hành động vị kỉ của anh ta khiến mọi người khó chịu. (Hành động ích kỉ của anh ta làm người khác khó chịu.)
Duy ngã (tính từ, triết học): chỉ chủ nghĩa duy ngã, một dạng cực đoan của chủ nghĩa duy kỉ, cho rằng chỉ có bản thân mình là tồn tại thực sự.
Từ đồng nghĩa
- Ích kỉ: chỉ sự chỉ nghĩ đến lợi ích của riêng mình, thường mang tính tiêu cực.
- Tự kỉ: tập trung vào bản thân, có thể mang nghĩa y học (tự kỉ ám thị) hoặc triết học (chủ nghĩa tự kỉ).
Thành ngữ liên quan
- Chủ nghĩa duy kỉ triệt để: một dạng cực đoan của chủ nghĩa duy kỉ, phủ nhận mọi giá trị cộng đồng.
- Chủ nghĩa duy kỉ triệt để thường dẫn đến sự tan rã của các mối quan hệ xã hội. (Dạng cực đoan của chủ nghĩa vị kỉ thường phá hủy các mối quan hệ xã hội.)